Իսրայելի Երկրում ապրում է մոտ 10 հազար հայ։ Նրանց թվում են այստեղ հնագույն ժամանակներից ապրած մարդկանց, ինչպես նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ռազմաճակատի գոտուց եկած փախստականների ժառանգները (հիշեցնեմ, որ այն ժամանակ Պաղեստինը Օսմանյան կայսրության կազմում էր)։ Բայց ամենամեծ թվով հայեր եկել են 1990-ականներին այն տարածաշրջաններից, որոնք այժմ կոչվում են հետխորհրդային տարածք։ Իսրայելական մշակույթի և արդյունաբերության զարգացման գործում նրանց ներդրման մասին լավ հայտնի է, բայց այսօր խոսքն այլ բանի մասին է՝ այն մասին, թե ինչն է միավորում մեր երկու ժողովուրդներին։
«Հայոց պատմահայր» Մովսես Խորենացին (410–490 թթ.) պնդում է, որ հայերը սերում են Հայկից, ով Հաբեթի ժառանգն էր, իսկ Հաբեթը Յաֆֆայի հիմնադիրն է, որի պատվին էլ քաղաքը կրում է իր անունը։
Երբ համաշխարհային ջրհեղեղի ավարտից հետո Նոյի տապանը հանգրվանեց Արարատի վրա, նրա հետ տապանից երկիր իջան նրա երեք որդիները՝ Սեմը, Քամը և Հաբեթը։ Հաբեթն ուներ յոթ զավակ, որոնց թվում էր Գամերը, ով դարձավ Թիրասի հայրը, իսկ սա էլ իր հերթին՝ Թորգոմի հայրը։ Իսկ Թորգոմից ծնվեցին զավակներ, որոնց թվում էր Հայկը, ով բնակություն հաստատեց Արարատի շրջանում։ Հենց նրա ժառանգներն էլ կյանք տվեցին հայ ժողովրդին։
Օրերս Երուսաղեմի Հայկական թաղամասում գտնվող Սրբոց Հրեշտակապետաց վանքի վանահայր Ղևոնդ վարդապետը նոր նշանակում ստացավ. այժմ նա Հայ Առաքելական եկեղեցու կողմից Սուրբ Հարության տաճարի լուսարարապետն է։
Չեմ բացատրի, թե դա ինչ նշանակություն ունի իսրայելցիների համար (հասկացողը կհասկանա), բայց անկեղծորեն ուրախ եմ իմ մտերիմ ընկերոջ և հրաշալի մարդու համար։ Ուրախ եմ ոչ միայն ես. սիրելի Ղևոնդն ունի շատ իսկական ընկերներ, և երեկ մենք հավաքվեցինք Օլգայի և Դիմա Բրիկմանների հյուրընկալ տանը։
Չէինք ուզում բաժանվել…
Հրապարակվել է «Մագեն Դավիթ» թերթի № 8 (272) համարում, 2026 թ. օգոստոս։